English version
  Επιπτώσεις από τη φωτιά Ενέργειες μετά την πυρκαγιά Διαχείριση και προστασία μετά την πυρκαγιά


ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΥΡΚΑΓΙΑ

Δεν χωρά αμφιβολία ότι η καταστροφή που έγινε στον Εθνικό Δρυμό, είναι πολύ μεγάλη ως προς την αναδημιουργία του δάσους, για κάποιες επιφάνειες μάλιστα, μη αναστρέψιμη. Τις δυσμενείς επιπτώσεις της καταστροφής αυτής θα βιώσουν πολύ έντονα, για πολλά χρόνια και σε πολλούς τομείς, οι κάτοικοι του λεκανοπεδίου της Αττικής.

Για τον περιορισμό των δυσμενών επιπτώσεων της πυρκαγιάς έπρεπε να ληφθούν και ελήφθησαν άμεσα μέτρα για την αποφυγή περαιτέρω ζημιών και για να καθοριστούν οι νέοι στόχοι διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού, προσαρμοσμένοι στα νέα δεδομένα. Στα κατεπείγοντα μέτρα περιλαμβάνονται:
κορμοφράγματα 1. Η προστασία του πολύτιμου εδάφους, το οποίο στην Πάρνηθα είναι λίγο και εύκολο να αποπλυθεί λόγω των μεγάλων εγκάρσιων κλίσεων που επικρατούν.
2. Η προστασία των πέριξ του Δρυμού Δήμων, στους οποίους καταλήγουν τα μεγάλα ρέματα της Πάρνηθας, από πλημμυρικά φαινόμενα.
3. Η κήρυξη των καμένων εκτάσεων ως αναδασωτέων.
4. Η παροχή τροφής και νερού στα ελάφια, μέχρι να προσαρμοσθούν στα νέα περιβάλλοντά τους.
5. Εξασφάλιση κατάλληλου φυτευτικού υλικού για αναδάσωση των καμένων εκτάσεων.
6. Προσαρμογή της διαχείρισης των επισκεπτών του δρυμού στη νέα πραγματικότητα.
7. Σύνταξη μελετών αναδάσωσης των καμένων εκτάσεων και άμεση εφαρμογή τους.
8. Σύνταξη μελέτης μεταπυρικής διαχείρισης των αναγεννημένων εκτάσεων.

κορμοδέματα και κλαδοπλέγματαΤα μέτρα προστασίας του εδάφους των καμένων εκτάσεων και της αποφυγής πλημμυρικών φαινομένων στους όμορους δήμους Θρακομακεδόνων, Αχαρνών, Λιοσίων, Φυλής και Ασπροπύργου, υλοποιήθηκαν με την κατασκευή από τη Δ/νση Αναδασώσεων Αττικής και το Δασαρχείο Πάρνηθας, κορμοδεμάτων και κορμοπλεγμάτων στις πλαγιές καθώς και κορμοφραγμάτων και λιθοφραγμάτων (σαρζανέτ) στα ρέμματα ολόκληρης της καμένης έκτασης (30.000 στρ.).
Συνολικά κατασκευάστηκαν πάνω από 2.000 χιλιόμετρα κορμοδεμάτων, κλαδοπλεγμάτων, 4.050 ξυλοφράγματα και 33 λίθινα φράγματα. Τα έργα αυτά περατώθηκαν σε χρονικό διάστημα 2 μηνών περίπου. Η συμπεριφορά των παραπάνω έργων μετά τις πρώτες έντονες βροχοπτώσεις υπήρξε πολύ καλή.

λίθινο φράγμα (σαρζανέτ) στο ρέμα Αγ. ΤριάδαςΟλόκληρη η καμένη έκταση χωρίς εξαίρεση κηρύχτηκε αναδασωτέα με την 3220 / 25-7-07 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής. Έτσι αποκλείστηκε οριστικά η δυνατότητα χρήσης των καμένων εκτάσεων για άλλο σκοπό πλην της επαναδημιουργίας του δάσους. Η αναδάσωση στην Πάρνηθα παρουσιάζει ιδιαιτερότητες λόγω των επικρατουσών κλιματοεδαφικών συνθηκών και των φυομένων δασικών ειδών.
Συγκεκριμένα:
- Για τα δάση της χαλεπίου πεύκης (10.562 στρ.), η αναδημιουργία του δάσους είναι εξασφαλισμένη από τη φυσική αναγέννηση που θα ακολουθήσει μετά την πυρκαγιά. Ήταν φυσικά, συμπαγή δάση μεγάλης ηλικίας και υπάρχει αφθονία σπόρων στα κουκουνάρια που δεν κάηκαν από την πυρκαγιά και θα βλαστήσουν από το επόμενο έτος.
- Επίσης θα αναδημιουργηθούν τα δάση αειφύλλων πλατυφύλλων (3.976 στρ.) , μετά τις πρώτες βροχές, με την αναβλάστηση των πρέμνων, οι ρίζες των οποίων δεν καίγονται από την πυρκαγιά. Για τα δάση αυτά, όπως και για τα δάση της χαλεπίου πεύκης, απαιτείται μόνο προστασία από βόσκηση και από νέα πυρκαγιά.
- Το μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται στην αναδημιουργία του καμένου ελατοδάσους. Η κεφαλληνιακή ελάτη είναι ψυχρόβιο είδος και δεν είναι προσαρμοσμένη στις πυρκαγιές, οι οποίες κατακαίουν και τα κουκουνάρια της, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν σπόροι μετά την φωτιά. Επιπλέον, η ανάπτυξη των νεαρών φυταρίων της απαιτεί σκίαση, που δεν υφίσταται στις καμένες εκτάσεις. Για την εξασφάλιση της σκίασης πρέπει να δημιουργηθεί προδάσος από άλλα είδη όπως μαύρη πεύκη (Pinus nigra) ή άρκευθο (Juniperus oxycedrus), στη σκιά του οποίου θα φυτευθεί ελάτη.
Στην Πάρνηθα έχει φυτευθεί σε κάποιες επιφάνειες (συστάδες, λόχμες, συδενδρίες) μαύρη πεύκη από την 10ετία του 1950. Παρουσιάζει πολύ καλή ανάπτυξη, δεν αναγεννάται φυσικά και στον υπόροφό της υπάρχει φυσική εγκατάσταση ελάτης. Η εμπειρία αυτή, μαζί και με άλλες μεθόδους τεχνητής σκίασης, θα χρησιμοποιηθεί για την αναδημιουργία του καμένου ελατοδάσους της Πάρνηθας, η οποία λόγω των δύσκολων συνθηκών που επικρατούν (ασταθή εδάφη, μακρά ξηροθερμική περίοδος, μικρή φυτευτική περίοδος, κλπ.), θα απαιτήσει πολύ χρόνο, μεθοδικότητα, επιμονή και φυσικά μεγάλη δαπάνη. Βασική αρχή στην αναδημιουργία των καμένων δασών της Πάρνηθας θα είναι η ρητή απαγόρευση φύτευσης ειδών που δεν είναι αυτοφυή στην Πάρνηθα. Για την εξασφάλιση του αναγκαίου φυτευτικού υλικού, γίνεται ήδη σποροσυλλογή από τα διάφορα δασικά είδη της Πάρνηθας (ελάτη, χνοώδης δρυς, άρκευθος, οστρυά, αριά κλπ.). Από τους σπόρους αυτούς θα παραχθούν τα αντίστοιχα φυτάρια στο δασικό φυτώριο της Αγ. Τριάδας Πάρνηθας, το οποίο ήδη επεκτείνεται και εκσυγχρονίζεται. Τα πρώτα φυτάρια θα είναι έτοιμα σε 2 με 3 χρόνια από σήμερα ανάλογα με το δασικό είδος. Οι μελέτες αναδάσωσης είναι έτοιμες και θα αρχίσει η διαδικασία υλοποίησής τους σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα, που καθορίζουν και την επάρκεια του φυτευτικού υλικού.

μονοπάτι στα καμέναΗ διαχείριση των επισκεπτών του δρυμού, καθώς και η περιβαλλοντική ενημέρωση – εκπαίδευση, που γίνεται από το Δασαρχείο Πάρνηθας και από άλλους φορείς, θα προσαρμοσθεί στα νέα δεδομένα που προέκυψαν μετά την πυρκαγιά. Καθορίστηκαν νέες διαδρομές σε μονοπάτια που διέρχονται κατά ένα τμήμα σε καμένη έκταση και κατά το υπόλοιπο σε άκαυτο φυσικό δάσος ελάτης. Οι διαδρομές αυτές βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του καταφυγίου Μπάφι και έγινε πρόβλεψη ώστε και η πρόσβαση να είναι ευχερής και στον περιορισμένο χρόνο της ξενάγησης να παρέχεται η δυνατότητα παρουσίασης των αξιών του δρυμού, της σημασίας του, της διαχείρισής του, των κινδύνων που διατρέχει κ.λ.π., με την απόκτηση προσωπικής εμπειρίας και επαφής με τον φυσικό χώρο του δρυμού.
Γεώργιος Αμοργιανιώτης,
Δασολόγος
Δασάρχης Πάρνηθας

 
   
 
 
     
 
 
     

 

Παίξτε το παιχνίδι μας και γνωρίστε τα ζώα που υπάρχουν στην Πάρνηθα!

 
 

Επικοινωνία:

   Δασαρχείο Πάρνηθας
   Λεωφ. Θρακομακεδόνων    142, Αχαρνές. Τ.Κ. 13601
   Τηλ.: 210 2434061-3
   fax.: 210 2434064

mail: daspar@otenet.gr

 
 
         
           

 Ανάπτυξη-επιμέλεια:
  Ειρήνη Απλαδά,
  Βιολόγος-M.Sc. Περιβαλλοντικής   Βιολογίας και Διαχείρισης Χερσαίων
  και Θαλάσσιων Οικοσυστημάτων 
mail: iaplada@yahoo.com
©2007